Ona allasi. Badiiy-musiqiy dastur (1962)
Она алласи. Бадиий-мусиқий дастур. 1962 йилда ёзиб олинган дастурни журналист Зулфия Обидова, таниқли сухандонлар Қодир Махсумов, Туйғуной Юнусхўжаева тайёрлаган / Ona allasi. Badiiy-musiqiy dastur. 1962 yilda yozib olingan dasturni jurnalist Zulfiya Obidova, taniqli suxandonlar Qodir Maxsumov, Tuyg‘unoy Yunusxo‘jayeva tayyorlagan Халқ орасида "алла" сўзи "Аллоҳ" исмидан, гўдак қулоғига "Аллоҳ" исмини сингдириш учун шундай айтилган, деган қараш бор. Аммо Ш.Раҳматуллаевнинг "Ўзбек тилининг этимологик луғати"да "алла"га шундай изоҳ берилган: "Бу от қадимги туркий тилдаги "тинчланиш" маъносини билдирган ала (ала-ала) ундов сўзидан ўсиб чиққан (Девон I, 118); ўзбек тилида "а" унлилари "ä" унлиларига алмашган, "л" ундоши қатланган: ала-ала › алла › äллä" (Раҳматуллаев Ш. ЎТЭЛ. Т.: "Университет", I т. 2000. 28-бет). Чиндан ҳам, "Девону луғотит-турк"да "ала" сўзи бор ва шундай изоҳланган: "اَلا ала - секин, шошилмай; اَلا اَلا ала-ала дейдилар. Секин-секин, аста-аста. Бу сўзга "к", "л" қўшиб اَلا كِلْ ола кел ҳам дейилади" (ДЛТ.Т.:1960.I.118-бет). Ушбу изоҳдан англашиладики, "ала" сўзи бирор иш-ҳаракатни секинлаштириш, айтайлик, шошаётган, ғазабланаётган одамга нисбатан тинчлантириш мақсадида айтилган бўлиши мумкин. Аммо ухлаётган болага "ала-ала", яъни "секин-секин" дейиш ғализроқ туюлади. "Девон"да Кошғарий "алла" маъносида бошқа бир сўзни келтиради: "بَلوُ بَلوُ балу-балу - оналар боласини бешикда ухлатиш учун қўллайдиган алла ўрнидаги сўз" (ДЛТ.Т.:1963.III.251-бет). Агар "алла" туркий этимологияга эга бўлса, айнан ана шу "балу-балу"дан кейинчалик алу-алу › алла-алла шаклларига ўтган бўлиши эҳтимоли кўпроқ. Xalq orasida "alla" so‘zi "Alloh" ismidan, go‘dak qulog‘iga "Alloh" ismini singdirish uchun shunday aytilgan, degan qarash bor. Ammo Sh.Rahmatullayevning "O‘zbek tilining etimologik lug‘ati"da "alla"ga shunday izoh berilgan: "Bu ot qadimgi turkiy tildagi "tinchlanish" ma’nosini bildirgan ala (ala-ala) undov so‘zidan o‘sib chiqqan (Devon I, 118); o‘zbek tilida "a" unlilari "ä" unlilariga almashgan, "l" undoshi qatlangan: ala-ala › alla › ällä" (Rahmatullayev Sh. O‘TEL. T.: "Universitet", I t. 2000. 28-bet). Chindan ham, "Devonu lug‘otit-turk"da "ala" so‘zi bor va shunday izohlangan: "اَلا ala - sekin, shoshilmay; اَلا اَلا ala-ala deydilar. Sekin-sekin, asta-asta. Bu so‘zga "k", "l" qo‘shib اَلا كِلْ ola kel ham deyiladi" (DLT.T.:1960.I.118-bet). Ushbu izohdan anglashiladiki, "ala" so‘zi biror ish-harakatni sekinlashtirish, aytaylik, shoshayotgan, g‘azablanayotgan odamga nisbatan tinchlantirish maqsadida aytilgan bo‘lishi mumkin. Ammo uxlayotgan bolaga "ala-ala", ya’ni "sekin-sekin" deyish g‘alizroq tuyuladi. "Devon"da Koshg‘ariy "alla" ma’nosida boshqa bir so‘zni keltiradi: "بَلوُ بَلوُ balu-balu - onalar bolasini beshikda uxlatish uchun qo‘llaydigan alla o‘rnidagi so‘z" (DLT.T.:1963.III.251-bet). Agar "alla" turkiy etimologiyaga ega bo‘lsa, aynan ana shu "balu-balu"dan keyinchalik alu-alu › alla-alla shakllariga o‘tgan bo‘lishi ehtimoli ko‘proq.
Она алласи. Бадиий-мусиқий дастур. 1962 йилда ёзиб олинган дастурни журналист Зулфия Обидова, таниқли сухандонлар Қодир Махсумов, Туйғуной Юнусхўжаева тайёрлаган / Ona allasi. Badiiy-musiqiy dastur. 1962 yilda yozib olingan dasturni jurnalist Zulfiya Obidova, taniqli suxandonlar Qodir Maxsumov, Tuyg‘unoy Yunusxo‘jayeva tayyorlagan Халқ орасида "алла" сўзи "Аллоҳ" исмидан, гўдак қулоғига "Аллоҳ" исмини сингдириш учун шундай айтилган, деган қараш бор. Аммо Ш.Раҳматуллаевнинг "Ўзбек тилининг этимологик луғати"да "алла"га шундай изоҳ берилган: "Бу от қадимги туркий тилдаги "тинчланиш" маъносини билдирган ала (ала-ала) ундов сўзидан ўсиб чиққан (Девон I, 118); ўзбек тилида "а" унлилари "ä" унлиларига алмашган, "л" ундоши қатланган: ала-ала › алла › äллä" (Раҳматуллаев Ш. ЎТЭЛ. Т.: "Университет", I т. 2000. 28-бет). Чиндан ҳам, "Девону луғотит-турк"да "ала" сўзи бор ва шундай изоҳланган: "اَلا ала - секин, шошилмай; اَلا اَلا ала-ала дейдилар. Секин-секин, аста-аста. Бу сўзга "к", "л" қўшиб اَلا كِلْ ола кел ҳам дейилади" (ДЛТ.Т.:1960.I.118-бет). Ушбу изоҳдан англашиладики, "ала" сўзи бирор иш-ҳаракатни секинлаштириш, айтайлик, шошаётган, ғазабланаётган одамга нисбатан тинчлантириш мақсадида айтилган бўлиши мумкин. Аммо ухлаётган болага "ала-ала", яъни "секин-секин" дейиш ғализроқ туюлади. "Девон"да Кошғарий "алла" маъносида бошқа бир сўзни келтиради: "بَلوُ بَلوُ балу-балу - оналар боласини бешикда ухлатиш учун қўллайдиган алла ўрнидаги сўз" (ДЛТ.Т.:1963.III.251-бет). Агар "алла" туркий этимологияга эга бўлса, айнан ана шу "балу-балу"дан кейинчалик алу-алу › алла-алла шаклларига ўтган бўлиши эҳтимоли кўпроқ. Xalq orasida "alla" so‘zi "Alloh" ismidan, go‘dak qulog‘iga "Alloh" ismini singdirish uchun shunday aytilgan, degan qarash bor. Ammo Sh.Rahmatullayevning "O‘zbek tilining etimologik lug‘ati"da "alla"ga shunday izoh berilgan: "Bu ot qadimgi turkiy tildagi "tinchlanish" ma’nosini bildirgan ala (ala-ala) undov so‘zidan o‘sib chiqqan (Devon I, 118); o‘zbek tilida "a" unlilari "ä" unlilariga almashgan, "l" undoshi qatlangan: ala-ala › alla › ällä" (Rahmatullayev Sh. O‘TEL. T.: "Universitet", I t. 2000. 28-bet). Chindan ham, "Devonu lug‘otit-turk"da "ala" so‘zi bor va shunday izohlangan: "اَلا ala - sekin, shoshilmay; اَلا اَلا ala-ala deydilar. Sekin-sekin, asta-asta. Bu so‘zga "k", "l" qo‘shib اَلا كِلْ ola kel ham deyiladi" (DLT.T.:1960.I.118-bet). Ushbu izohdan anglashiladiki, "ala" so‘zi biror ish-harakatni sekinlashtirish, aytaylik, shoshayotgan, g‘azablanayotgan odamga nisbatan tinchlantirish maqsadida aytilgan bo‘lishi mumkin. Ammo uxlayotgan bolaga "ala-ala", ya’ni "sekin-sekin" deyish g‘alizroq tuyuladi. "Devon"da Koshg‘ariy "alla" ma’nosida boshqa bir so‘zni keltiradi: "بَلوُ بَلوُ balu-balu - onalar bolasini beshikda uxlatish uchun qo‘llaydigan alla o‘rnidagi so‘z" (DLT.T.:1963.III.251-bet). Agar "alla" turkiy etimologiyaga ega bo‘lsa, aynan ana shu "balu-balu"dan keyinchalik alu-alu › alla-alla shakllariga o‘tgan bo‘lishi ehtimoli ko‘proq.